Türkler, İnternet Üzerinden Reklam İşini İcat Etti!

Serdar Argıç ile Howard Carmack arasında ortak nokta nedir? Eğer cevabınız SPAM ise haklısınız. Serdar Ardıç, İnternet üzerindeki ilk SPAM mesajı gönderirken, bunun yıllar sonra, hemen hemen herkesin nefret edeceği bir şey olacağını aklının ucundan bile geçirmemişti.

Serdar Argıç ile Howard Carmack arasında ortak nokta nedir? Eğer cevabınız SPAM ise haklısınız. Serdar Ardıç, İnternet üzerindeki ilk SPAM mesajı gönderirken, bunun yıllar sonra, hemen hemen herkesin nefret edeceği bir şey olacağını aklının ucundan bile geçirmemişti. Serdar Argıç kod isimli kişi, USENET'teki SPAM ile politik bir konuya dikkat çekmeye çalışıyordu.

Howard Carmack ise, aynı kelimeyi yanı SPAM'i para kazanmak için yıllar sonra kullanmaya başladı. SPAM, Howard'ın iş modeli idi yani para kazanma yolu. Geçim kaynağı.

İşin gerçeği şu ki, eğer SPAM'in belirli gruplara, ekonomik getirisi olmasaydı, bugün bizler, ne SPAM filtresine yılda milyarlarca dolar para harcar, ne de bu gelen mesajları tek tek silmekle uğraşırdık.

Ekonomik getiri mi?

Evet. SPAM, aslında birçok kişi için geçim kaynağı. Nasıl mı? Howard Carmack, 2003 yılında, sayısı on milyonları geçen, bitkisel Viagra emaillerini, her gün, bir yıl boyunca göndermeye başladı. Her satılan bitkisel Viagra'dan kazancı yalnızca 10 dolar idi. Her gün gönderdiği 10 milyon emailin bitiriş rakamını yani bu emaile karşılık, o ürünü alan kişi sayısını tahmin edebiliyor musunuz? 36 kişi.

On milyon SPAM emailden, yalnızca 36 kişi, bu ürünü almak için, Howard'ın gönderdiği emaildeki linke tıklayıp, ürünü satın alıyordu. Bitiriş rakamı 0.00036 gibi inanılmaz küçük bir rakam. Küçük ama 2004 yılında 10 milyon ciro yapan eStore'un bitiriş rakamının 0.015 olduğunu düşünürseniz, böylesine fazla emek harcanmayan bir iş için 0.00036 fena bir rakam sayılmayabilir. Bu bitiriş rakamı günde 360 dolar ve yılda 90.000 Amerikan Doları anlamına gelir. Vergiden muaf, emek harcanmadan kazanılmış 90.000 dolar. Tabi ki eğer sizin 7 sene, hapishanede yatmanızın ücreti bu ise. Howard Carmack, FBI tarafından yakalandı ve 7 sene hapis cezasına çarptırıldı. Başka isimler de var. Hem de Howard'dan bile daha zengin olan. Örneğin Jeremy Jaynes. Servetinin 24 milyon dolara yaklaştığı söyleniyordu, yakalanıp, 9 yıl hapis cezası almadan önce.

Yasal SPAM ama Büyük bir Farkla

SPAMlerin bitiriş rakamının bu kadar düşük olmasının nedeni, "rastgele" metodu ile yapılan pazarlama yöntemi. Yani, gönderdiğiniz 10 milyon emailin kimin tarafından okuduğunu bilmiyorsunuz. Okuyanların arasında kaç kişinin sizin ürününüzle ilgilendiği konusunda hiçbir fikre sahip değilsiniz.

Pazarlamacılar ve reklamcılar iyi bilir ki, hedeflenmiş reklamlar, rastgele reklamlardan her zaman daha başarılıdır. Eğer örnek arıyorsanız, bence verilebilecek en güzel örnek Google AdWords.

Bundan yalnızca birkaç sene önce Google, başarılı arama motoru şirketiydi fakat elle tutulur, gerçek bir şirket planından ve karlı bir ekonomik gelecekten yoksundu. Bu, Omid Kordestani -Google'un 12. çalışanı ve bugün Google'un İş Geliştirme ve Satış İkinci Başkanı, ile değişti.

Bugün, Google'un yüzde 99'luk cirosu -ki 6 milyar dolar, basit, tekst tabanlı reklamlardan geliyor. Fakat bu reklamların diğer reklamlardan farkı, hedeflenmiş olması. Bir diğer başarı ise, bugünlerde ekonomistlerin ve web çalışanlarının sık sık bahsettiği terim olan "Long Tail" kavramını, pratiğe çevirmiş olmaları. Hem de bu terimin icadından yıllar önce. Long Tail'in Google reklamları için en basit tanımı, büyük oyuncuları (büyük ve paralı şirketler), büyük paralar ile reklam vermeleri için ikna etmek yerine; küçük oyunculara, popüler bir yerde (Google), küçük paralara reklam verdirtmek. Hepsi bu. İşte bu iş modeli, Google'un sahiplerini, birkaç parasız doktora öğrencisi olmaktan çıkarıp, iş adamları hem de çok zengin iş adamları haline getirdi.

Bu modeli taklit etmeye çalışan birçok şirket var bugün. İnternet sektöründe MSN ve Yahoo. Televizyon reklamlarında ise Spot Runner. Google zaten bu modeli dergi ve gazete reklamları için uygulama çalışmalarına başladı bile.

Nedir bu Tantana?

Google reklamları, hedeflenmiş reklamı en iyi şekilde başarıyor. Eğer "hayat sigortası" hakkında bilgi almak için Google'u kullanıyorsanız, Google size arama sonuçları ile birlikte bu konuyla ilgili reklamları da sunuyor. Bu madalyonun tüketici, web ziyaretçi yönü.

Madalyonun diğer yüzü ise bu reklamların sürekliliğini ve Google'un başarısını sağlıyor. Madalyonun diğer yüzünde, reklam veren şirketler var. Şirketlere, Google reklamın cazip gelen yönü, bu reklamların:

* hedeflenmiş olması,
* yasal olması,
* ucuzluğu,
* ve kullandığın kadar öde yöntemi.

Özellikle, hedeflenmiş ve ucuz olması, bu reklamın cazibesini arttırıyor. SPAM'in maliyetinden ve kazancından bahsetmiştim yukarıda. Gelin birde Google AdWords'un matematiğini yapalım.

Diyelim ki küçük bir şirketimiz var ve bu şirket arabaların çatlamış camlarını onaran yeni bir tekniğe sahip. Büyük medyada reklam ücretlerinin pahalılığı nedeniyle Google AdWords reklamlarını denemeye karar veriyorsunuz. İşin en güzel yani şirketin bulunduğu sektörde yapılacak bir aramada, kullanılacak arama kelimelerinin, Google AdWords'de ki ucuzluğu. Çünkü bu sektörde çok büyük bir rekabet yok. Diyelim ki reklam için kullanılan kelimenin, tıklama başına maliyeti 25 kuruş. Cam onarımı ise diyelim ki 50 lira. Bu şirketin, reklamı bir sene boyunca yayınladığını düşünelim ve bu reklamı görüp tıklayan kişilerin sayısının ise 10.000 kişi olduğunu varsayalım. Bu on bin kişinin yalnızca yüzde 2'sinin, bu şirketin ürünün satın aldığını düşünelim.

Bu rakamları, birbirine iliştirdiğimizde, şirketin, hiçbir emek sarf etmeden yaptığı bu reklam sonucunda ürettiği cironun 11.000 lira olacağını göreceksiniz. ROI yani yatırımın geri dönüşü yüzde 340. Fena bir rakam değil hiçbir çaba sarf etmeden tüketiciye ulaşan mesaj için.

Doğru Kullanım, Doğru Başarı ile Doğru Orantılı

Her şeyde olduğu gibi, bir aracı yanlış kullandığınızda, o araçtan istediğiniz randımanı alamayacağınız gibi, size bu aracın zararı bile olabilir. Google AdWords için hazırlanan reklamların içinde kullanılacak kelimelerin iyi düşünülmüş olması, aranan kelimelerin seçimi, bu hedeflenmiş tıklamaların ulaştığı "hedeflenmiş" sayfalar, bu reklamın başarısını artırıyor.

Bu işi gerçekten çok iyi beceren şirketler var. Bazı şirketler büyük ROI rakamı sonucunda, reklam giderlerinin hepsini Google harcamaya başladı, geleneksel medya reklamlarını bıraktı. Şu an Google AdWords'un branding ve tanıtım için kullanılmaya başlandığı bir dönemi yaşıyoruz.

Peki Türkiye'de, yani bu tip reklamcılığın yepyeni, taze ve kar potansiyeli yüksek olduğu bir markette, nasıl kullanılıyor AdWords'u? Bir sonraki yazımda bunu örneklerle açıklayacağım.

20 Şubat 2006 tarihli yazıdan.

  • Etiketler;
Mehmet Doğan
Hiç kendiniz hakkında bir yazı yazmaya çalıştınız mı? Özgeçmiş yazmaktan en az 10 kat daha zor. Bakalım, bir deneme yapacağım fakat 11 yaşındayken kamp ateşi üzerine yanlışlıkla oturup popomu yaktığım zamanı ve hergün pırasa yediğim kreş yıllarını atlamak istiyorum. (Eğer bir sakıncası yoksa) Sanata olan ilgim daha küçük yaşlarda başladı, 5 yaşında iken ayakkabı boyacısı olmak istiyordum. Bu sanırım benim renklere olan tutkumun bir kanıtı olmalı. Halbuki o dönemde itfayeci, polis ve süper kahraman (özellikle Süperman ya da Zagor) olmak çok cazipti fakat yaratıcı bir karaktere sahip olmak beni hiç terketmedi. Yaratıcılık duygusu lise yıllarında daha da şekillendi içimde. Sanat ve edebiyat ile ilgili dersler beni oyunculuğa itti (sınıfın en güzel kızının da tiyatro ile ilgilenmesinin bununla hiçbir ilişkisi yoktur. Zaten okulun en güzel kızı “tren yolu saç modelli” bir kişiye bakacak kadar çaresiz değildi.) Sanat ve yaratıcılık ile ilgili aldığım onca sinyallere rağmen üniversitede iktisat bölümünde okuyup, mezun oldum. Halbu ki ben kırmızı kurdele sahibi bir öğrenci idim. İktisatdan mezun olduktan sonra ki düşüncem, İstanbul gibi büyük bir şehirde iktisatçı olarak çalışmak, büyük bir şirketin genel müdürlüğünü yapmak, çok para kazanmak ve daha sonra herşeyi bırakıp hayatımın geri kalan kısmını dünyayı gezerek geçirmek idi fakat hayatın akışı benim planlarıma uygun bir yönde gitmiyordu. Kısa zamanda ekonomiden nefret ettim. Para ile uğraşmanın (özellikle diğer kişilerin paraları) ve takım elbise-kravat giymenin bana uygun olmadığını anladım. Web tasarımına girmeden önce birçok değişik işte çalıştım. Radyo programcılığı, TV komedi program sunuculuğu, satış elemanlığı (esasında satış elemanlığı ben 5 yaşında iken başladı. Bir kutu çikolata satıp, kazandığım para ile o çok istediğim plastik yılanı aldım) v.b. Yıllar sonra, ilk Internet bağlantımı satın aldım ve Internet’e aşık oldum. Sanata olan tutkum yeniden geri döndü. İlk tasarımını yaptığım websitesi kötü yazılmış HTML’den ve tahta fon resminden oluşuyordu ama yine de ilk deneme için fena sayılmazdı ve bu ilk deneme benim web için olan tutkumu ateşledi. İşte o gün bugündür, ben, kendime "web tasarımcısı" adını veriyorum. Nerdeyse 8 yıl olmuş, Internet degişmiş, yaptıgım işin şekli, ismi degişmiş ve ama degişmeyen tek şey benim halen o ilk gün ki heyecanı taşımam. Birseyi, her gün, saatlerce, haftalarca, aylarca ve yıllarca yapıp, yorulmadığınız zaman bilmelisiniz ki, siz, yaptığınız isten zevk alıyorsunuz. 2000 yılında, New Brunswick Üniversitesi’nin Bilgi İşlem Bölümü’nün genel müdür yardımcısı John Webster (2005 yılında emekli oldu), beni, Web Geliştirme Bölümü’nün müdürü olarak işe aldı. Eğer ona soracak olursanız, bu kararın şimdiye kadar verdiği en iyi yönetim kararı olduğunu söylecektir size. İşte buradayım ve yaptığım işe AŞIАIM. Bütün bu iş hayatının yanında, ben, sihirbazların kullandığı çeşitli kağıt oyunları ve aksiyon oyuncakları toplamaktayım. Aksiyon oyuncakları benim vazgeçilmez kolleksiyonum. Bazıları parasını giyeceğe, tatile harcar; ben ise oyuncaklara. Özellikle, MacFarlane Oyuncaklarına. Hayatımda ki üç kişi benim için dünyadan bile daha değerlidir. Bu kişilerden biri eşim Jennifer, diğerleri ise kızlarım Jayda ve Aliya. İşte bu kadar. Eğer gerçekten bu yazdıklarımı okuyup, bu satırlara kadar ulaştıysanız sizi tebrik ederim. Zamanınızı iyi harcadınız :)
Yorum Yaz

Yorum yazabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor!

Çok faydalı bir yazı.. çok teşekkürler.
Çok faydalı bir yazı.. çok teşekkürler.
:sasir::uzul::agla::gul::kirp::sasir::-dusun:
Faydalı bir makele. Teşekkürler

Yukarı Git