Tasarım Üzerine Bir Söyleşi: Siraceddin El

Bu sayıda (Bkz. Sanalkurs E-Dergi Sayı:4) Sanalkurs yöneticilerinden Siraceddin El ile web tasarımı üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Siraceddin El
Siraceddin El

Bu sayıda (Bkz. Sanalkurs E-Dergi Sayı:4) Sanalkurs yöneticilerinden Siraceddin El ile web tasarımı üzerine bir söyleşi gerçekleştirdik.

Bilgisayar ve internet ile ilk tanışmanız nasıl oldu? İlk önce bundan başlayalım.

   Eskiden beri zaten yazıp çiziyordum. Çizerlik konusunda az çok bir kabiliyetim vardı. İlkönce işe kendi çalışmalarımı yazılı ve görsel olarak bilgisayara aktarmakla başladım. Görsel konuda önceden beri var olan yeteneğimi geliştirebilecek bir alan ararken web tasarımı bana çok cazip geldi. Fireworks ve Photoshop programını harmanlayarak çalışmalarıma başladım. Aslında Fireworks programını öğrenme sürecim de çok ilginç oldu:

   Yıl 2001 olması lazım. Üniversitedeki bilgisayar mühendisi arkadaşlardan biri bir tasarım firmasına benden söz etmiş. Beni çağırdılar, web sitesi düzeyinde yaptığım çalışmaları göstermemi istediler. O zamana kadar içerik dolu siteler yapmıştım, görselliği yok denecek azdı. Bana kendi yaptıkları siteleri gösterdiler. Ankara’daki meşhur bir koleje çok güzel bir site yapmışlardı. Bana buna benzer bir çalışma yapıp yapamayacağımı sordular. Ben de bunu hangi programla yaptıklarını sordum. Fireworks programı ile PNG dosyasını açarak bana çalışmayı gösterdiler. Çok etkilenmiştim. Güzel bir çalışma yapıp onlara sunmam için bana bir hafta süre istedim. Kabul ettiler ve oradan çıkar çıkmaz alışveriş merkezine doğru koşmaya başladım. Bilgisayar kitapları bölümündeki stanttan “Fireworks 4 Eğitim Kursları” kitabını büyük bir çabuklukla alıp parasını ödedikten sonra son sürat bilgisayarımın başına koştum. Tam bir hafta içinde uygulamalarla birlikte geceli gündüzlü çalışıp kitabı bitirmiştim. Bu esnada kitabın talimatları doğrultusunda her Öğrendiğim özellikle birlikte adamlara sunacağım çalışmayı da hazırlamıştım. Bir hafta bittiğinde gidip çalışmayı teslim ettim. “Güzel bir çalışma olmuşâ€ denildiğinde kabul edildiğimi anlamıştım. O andan sonra güzel çalışmalarımız oldu. Tabi ki kendimi sürekli geliştirdim bu süreden sonra. Dünya genelindeki web tasanm çalışmalarını yakından takip ettim. Zaten ne olursanız olun, gelişmeleri takip etmiyor / edemiyorsanız o işte başanlı olmanız imkânsız.

   Size yardımcı olan birileri var mıydı? Yoksa kendi çabalarınızın sonucunda mı bu seviyeye ulaştınız?

   Sadece destek görebilmek yeterli değil, sizin bunu istemeniz lazım. Meraklı olmak gerekiyor. “Web tasarım işinde çok para varmış, gidip biraz öğreneyim, işe başlayayım, paraları cebe atayım, köşe olayım” gibi düşüncelerle bu İşe girişecekseniz gideceğiniz yerler sınırlıdır. Ben hep merak etmişimdir, çok web sitesi inceledim, özellikle template çalışmalannın kaynak dosyalarını oturup inceleyerek “bunu nasıl yapmış, şuna hangi kod koymuş, bu çalışma böyle olursa şu nasıl olur” gibi düşünerek çoook geceler geçirmişimdir. Þu an Sanalkurs bünyesinde birlikte olduğumuz arkadaşlarım bu konuda bana hiç kimsenin yapamayacağı fedakârlıkları göstermiştir.

Bu zamana kadar yapmış olduğunuz çalışmalar hakkında bilgi verebilir misiniz?

   Birçok çalışmamız var. Çoğunlukla Türkiye merkezli olmakla birlikte yurt dışını kapsayan bir kaç projemiz de oldu. Genel olarak web tasarım üzerine yoğunlaşıyoruz. İnteraktif CD çalışmaları ve web tasarımı şu anda öncelik verdiğimiz işler.

Web tasarımını herkes yapabilir mi? Yoksa sanatsal bir ruh mu gerektiriyor?

   Web tasarımı bir süreçtir. Kimse annesinden doğar doğmaz bu işi yapmaya başlamamıştır. Hayattaki diğer bütün her şey gibi öğrenilebilir. Ancak tabi ki çok aşırı bir merak, ilgi gerekiyor. Üzerine eğilmek gerekiyor. Kendini vermek gerekiyor. Þu günlerde “web tasarımcıyım”diye geçinen çok insana rastlıyorsunuz. Yaptıkları şey, template’ler üzerinde bir kaç değişiklikten sonra onları yayınlamak. Bu kabul edilebilir bir şey değil elbette. Tasarımcılık, çok araştırma, incelik, ince bir bakış açısı gerektirir. Sokakta yürürken bile çevreye bakışınız diğer insanlardan farklı olmuyorsa bence hiç girmeyin, boş verin.

Sanatsal ruh gerektirir mi diye soruyorsunuz, elbette bu iş bir sanattır, ruhsuz sanat olur mu? Tabi ki her alanda olduğu gibi web tasarımında da sıfırdan üretim yapmakta zorlanabilirsiniz, bu gibi durumlarda ilham almak kaçınılmazdır. Fakat işin cılkını da çıkarmamak gerekiyor.

Türkiye’de web üzerine yazılım eğitimi veren firmalar hakkında ne düşünüyorsunuz?

Türkiye’de yazılım eğitimi veren büyük firmalar var. Ancak ben bu tür firmaların uluslararası bir arenada çok yüzeysel kaldığını düşünüyorum. A firması, B firması diye belirtmeye gerek yok, ama buralardan sertifika almak işinizi kolaylaştırıyor, bu da bir gerçek. ÖSS’ye hazırlanan bir öğrencinin dershaneye gitmesi gibi düşünebilirsiniz, öğrenci gerçekten kazanmayı istiyorsa bu gibi firmalardan çok ciddi derecede istifade edebilir.

Türkiye üzerinde bulunan internet kullanıcılarının çoğunun web siteleri için template kullandıklarını site ziyaretlerimizde görebiliyoruz. Sizce web template’leri kullanmalarının web tasarımcı arkadaşlarımıza ne gibi yararları ve zararları olabilir?

Biraz önce de söylediğim gibi, template kullananlar kesinlikle ben web tasarımcıyım diye geçinmesinler. O template’ler çok ciddi birikimler ve emeklerle hazırlanıyor. Ha, alın inceleyin, kendinizi geliştirin, nasıl yapmışlar, hangi tekniklere yoğunlaşmışlar, bunlara bakın. Kimse sizi bu konuda eleştirmez. Hatta parasını verin, satın alın. Ama ben yaptım, benim eserim diye kimseyi kazıklamayın, “işte benim referanslarım” diye template sunan çok insanla karşılaştım. Bunlar ahlaki de değil üstelik. Web tasarımında bir yerlere gelmek isteyen insanlar bu template’lerden çok faydalanabilirler, kendilerini geliştirebilirler, ama iş noktasında bunları birebir kullanıyorlarsa çok ciddi anlamda tembelliğe ve tasarım körlüğüne yol açar. Artık web sitelerinde yazılı ve görüntülü ders anlatımları yer alıyor. Gidin sıfırdan başlayın derim, eğer ciddi bir tasarım uzmanı olmak istiyorsanız… Ama kız arkadaşınıza, okul arkadaşlarınıza, bir iki MSN’den dostunuz var da bunlara hava atmak istiyorsanız başka bir yol denemelisiniz derim. Artık birçok insan çalışmayı sizin yapıp yapmadığınızı hemen anlıyor.

Þimdilerde 100$, 150$ gibi fiyatlara web sitesi yapan kişiler bulmak mümkün. Piyasanın bu denli düşmesine neden olan unsurlar neler olabilir? Ya da bu fiyatlara itibar edilebilir mi?

Yoo, yine yüksek fiyatlara yapılıyor. Sözünü ettiğiniz çalışmalar bakkala, manava yapılan basit siteler ve büyük çoğunlukla template kullanılıyor. Ciddi bir kurum tutup da siz ne kadar isteseniz de bu fiyatlara site filan yaptırmaz. “Ucuz etin yahnisi yenmez” sözü burada da geçerlidir. Bu ne demek? Yani gidelim 2000, 3000 dolara site yaptıralım mı demek? Tabi ki değil. Herkes bütçesine göre iş yapar, yaptırır. Hem orjinal tasarım yapıyor bu insanlar, oturup yeni bir sistem yazıyor. Tanesine belki de 100 dolar verdiği lisanslı fotoğraf, clipart kullanıyor. Lisansına 1500-2000 dolar verdiği programlar kullanıyor. İnternette bir site hazırlamanın İstanbul-Taksim’de süper bir ofis açmaktan farkı yok. Dekoru başkalarının birebir kopyası olduğu bilinen bir ofis açmayı, başkalarının eşyalarını kendi ofisine izinsizce doldurmayı kim ister? Yepyeni bir kimlik kazandırıyor bu insanlar, emek harcıyorlar. Ee, adam tek başına bunları yapmaya kalkar, 150 dolar isterse bu işten sonuçta ne elde edilebilir? İndirmiş internetten illegal bir siteden Flash’ı, Dreamvveaver’i,
Photoshop’u, iş yapıyor. Peki soralım, resimleri lisanslı mı, clipart’ları nerden bulmuş? Bunlar önemli şeyler. Ofisinizin dekorasyonunu böyle bir insana mı teslim edeceksiniz? Başkasının ofisinden çalınan, izinsiz alınan malzemelerle mi dekore edeceksiniz? Ona göre düşünmek gerekiyor, tabii ki bu da sizin tercihinize kalmış.

Web tasarımı yapmak isteyen arkadaşlarımızın web araçları ve materyalleri bulmakta çok sıkıntı çektiğinin hepimiz farkındayız. Peki, bu sorunlara siz herhangi bir arşiv açtınız mı?

Günümüzde bu tür materyalleri ücretsiz paylaşan bîr çok web sitesi, blog ve oluşum varken sorun olacağını sanmıyorum. Fakat programları kullanmada sıkıntı çekenler için biz arkadaşlarla el ele verdik. “Sanalkurs.net” web sitesini hazırladık. Tamamen tasarımı, programlaması ile bize özgü bir site. Çalma yok, çırpma yok. Dersleri bizler hazırlıyoruz ve ders hazırlamak, program bilgilerini diğer insanlarla paylaşmak isteyen herkese de kapımız açık. Zaten sitenin sloganı “Ne yapabileceğini göster!”. Programlar konusunda destek veriyoruz, üstelik bunu da ücretsiz olarak yapıyoruz.

Web site yapmak isteyen arkadaşlarımıza kullanabilecekleri yazılımlar noktasında önerileriniz neler? Nasıl yapmalılar sizce?

Web site yapmak isteyen arkadaşlar bu işe öncelikle zevkle, şevkle, iştiyakla sanlmalılar. Hangi seviyede olursa olsun, kendilerini geliştirmeye devam etmeliler. Güncelliği çok yakından izlemeliler. İlgili yerli-yabancı web sitelerini sürekli takip etmeliler. Çalmasınlar, çırpmasınlar, kendileri yapıp “işte bunu ben yaptım” diyebilsinler.

Peki web tasarımı için kullanılabilecek programlar neler?

Bir kere web grafik tasarım için Fireworks programını öneriyorum. Photoshop resimleri düzenlemede yine vazgeçilmezimiz tabi ki. Ayrıca Flash ve Dreamweaver var. Bu programları öğrenmek web tasarımı için şimdilik yeterli olabilir. Ancak web sitelerinde kullanacağınız unsurlar (logo, şekil, illüstrasyon vb.) için lllustrator gibi vektörel programlara da ihtiyaç duyulacaktır. Bununla birlikte ciddi bir arşiviniz olması gerekiyor. Sadece programlarla bu iş bitmez. Þu bir gerçek ki, siz öğrenmek istiyorsanız emin olun başarırsınız. Belki biraz fazla çalışmanız gerekebilir, ama sonuçta başarı sizindir.

Zeynep Seymen
Tasarlamak, çizmek, boyamak, yazmak, okumak ve gezmek! Öğrenci, sanat işçisi, velhasıl bir garip insanoğlu!!!

Yukarı Git