Bir Web Arayüz Tasarımcısı: Hasan Yalçın

Sektörün önde gelen önemli isimlerinden biri olan Hasan Yalçın ile son derece samimi bir sohbet gerçekleştirdik.

Hasan Yalçın
Hasan Yalçın

Web tasarımla az çok ilgilenen herkesin yakından tanıdığı bir ismi konuk ediyoruz bu kez sayfalarımıza. Sektörün önde gelen önemli isimlerinden biri olan Hasan Yalçın ile son derece samimi bir sohbet gerçekleştirdik.

Bilgisayar ve internetle tanışmanız nasıl oldu, ilk önce bundan başlayalım isterseniz...

Bilgisayar ile ilk tanışmam 80'€™li yılların ortalarında, ZX Spectrum 48K makineler ile oldu, internet ile ise sanırım 96 yılında tanıştım.

Web arayüz tasarımı gibi özel bir alanda uzman olmaya sizi sürükleyen olaylar nasıl gelişti?

Internette girdiğim ilk site mtv.com olmuştu, müziğe de ilgim olduğu için siteye hayran kalmıştım, o zamanlar amatör olarak dijital grafik işleri ile uğraşıyordum. '€œTanrım, ben de böyle bir şey yapabilmeliyim'€ dedim, ardından Marmaris Belediyesinin Türkiye'€™deki ilk örneklerinden olan bir kiosk çalışmasının ekranlarını tasarladım ve gerisi çorap söküğü gibi geldi.

Sizce '€œArayüz tasarımı'€ dendiğinde nasıl bir şey anlamalıyız? Yani, bir arayüz tasarımcısı ne gibi işler yapar?

Ben arayüz tasarımcısının işinin arayüz tasarımcılığı olduğuna inananlardanım. Yani bir kod veya programlama bilgisine sahip olmasına gerek yok bence. Arayüz tasarımcısını, '€œkullanıcıların eriştiği her platformdaki görsel iletişim sorunlarını çözen kişi'€ olarak tanımlayabilirim. Bir arayüz tasarımcısı, TV ekranında görülen ses seviye grafiğinden, karmaşık kiosk ekranlarına, mobil uygulama arayüzlerinden, karmaşık web sitelerine kadar her grafik temelli iletişim unsurunu tasarlayabilmelidir bence.

Arayüz tasarımında hangi programları kullanmak gerekiyor? Meşhur Photoshop mu, Fireworks mü tartışmasında siz hangi taraftasınız mesela?

Ben Photoshop kullanıyorum; bu bir alışkanlık. 12 yıl önce Microsoft Image Composer diye bir program ile harikalar yaratıyordum örneğin. Fireworks kullananlara saygım sonsuz, web tasarımı için çok kullanışlı ve süper özellikleri olduğunu düşünüyorum, ancak henüz tasarımlarımda Fireworks kullanmaya başlamadım. Kim bilir belki bir gün...

Şüphesiz web tasarımı uzmanlığı ülkemizde eksiliği hissedilen önemli bir alan. Bu konuda uzmanlaşmak isteyenlere nelerönerirsiniz? Nasıl bir yol haritası izlemeliler?

Bu konuda kendi sitemde de bir çok makale yazdım, aslında çok uzun bir konu. Ya kendilerini yetiştirip geliştirmeliler, ya da bu işin eğitimini alıp yine kendilerini yetiştirip geliştirmeliler. Bol bol çalışma ile yenilikleri takip ederek, pratik yapmak en iyi yöntem. İyi bir ajansta, iyi bir tasarım ekibinin yanında işe başlamak da iyi bir yöntem olabilir.

Sizce bir web tasarımcısı için '€œweb tasarımcı'€ olmanın kriterleri sizce neler?

Öncelikle her yaratıcı uzmanlık dalında olduğu gibi biraz yetenekli olması gerek tasarımcının. Yaratıcı olması, gözlemci ve çözüm odaklı hızlı düşünebilen biri olması, aklındakileri dijital ortama kolayca aktarabilmesi bir tasarımcının önde gelen özellikleri olmalı. Hayal gücü geniş olmalı aynı zamanda tabii, bunu unutmamak lazım.

Web tasarımı hususunda ilk öğrenilmesi gereken konu ya da prensip sizce ne olabilir?

Bence sade bir internet kullanıcısı gibi düşünüp görsel olarak çözüme giden yolda en profesyonel şekilde hareket etmeyi öğrenmek olmalı.

Web tasarımı için sizce kurallar var mıdır?

Elbette, kendi içerisinde bir çok kural barındıran bir olgu web tasarımı. Renklerle ilgili, tipografik, işlevsel, fonksiyonel bir çok kural var uymanız gereken. Ayrıca takip edilmesi gereken bir çok moda, trend ve yenilik de mevcut.

Sizce web tasarımının olmazsa olmaz unsurları neler?

Bence bir tasarımdaki en olmazsa olmaz unsur; en basit şekliyle kullanıcıya %100 hitap edebilmesidir.

Bir web sitesinin başlangıcından nihayetine kadar olan aşamaları sizin projelerinizde nasıl şekilleniyor?

Biz tasarımcılar bir çok birimle ortak şekilde çalışırız, proje yöneticileri, kodlamacılar, programcılar v.b. Kısaca özetlemek gerekirse proje yöneticileri bize yapılacak tasarımla ilgili bir brief ve doküman verirler, müşteriden gelen istekler doğrultusunda tasarım başlar, bu esnada programcılar sitenin temelini atarlar. Onay sürecinin sonunda yaptığımız tasarımlar arayüz geliştiricilere gider ve kodlama başlar, sonrasında programlama bölümü ile birleşir ve site inşa olur.

Genç bir web tasarımcı kendini geliştirmek için neler yapabilir?

Bol bol tasarım kaynaklarını takip etmeli. Yeni trend ve teknolojiler ile ilgili beslenmeli, mümkün olduğunca bağımsız tasarım pratikleri yaparak özgün bir tarz oluşturmaya çalışmalı.

Siz de bilirsiniz ki, tasarım işi görsellikle ilgili bir konu olduğundan kişiden kişiye beğenme durumu çok farklılık gösterebiliyor. ޞahsi tercihler bazen tasarım çizgisinin dışına çıkabiliyor. Tasarımcıların işi de bu tür durumlarda bir hayli zorlaşıyor. Siz bu tür durumlarla karşılaşıldığında nasıl bir yol takip ediyorsunuz?

Evet, özellikle ülkemizde hemen herkes her konuda uzman olduğu (!) için bu gibi durumlar sık sık başıma geliyor. Bu durumda sadece benim değil, genelde tercih edilebilecek iki yol var, birincisi ceketi alıp çıkmak, diğeri ise her şeye tamam deyip, özgünlüğünü yitirmiş bir proje teslim etmek. İkinci yolu tercih ederseniz o işi portföyünüze ekleme şansınız kalmıyor. Aslında bir de agresif şekilde bu atakları karşılayıp, kendi isteklerinizi müşteriye kabul ettirmek gibi bir yöntem var ama zor bu tabii. Ne yazık ki işi uzmanına bırakmak yerine kişisel tercih, fikir ve önerileri işlevsel olmasa bile dayatmak sadece tasarım değil bir çok sektördeki uzmanın problemi olduğunu düşünüyorum. Gerçektende tasarımcılar kendilerini sadece sanatsal anlamda değil, web teknolojileri konularında da güncel tutmak durumundalar. Ben günlük yaklaşık 100-150 kadar RSS/ site takip ediyorum. Aynı zamanda bu mecralardan edindiğim bilgi ve kaynakları da sitemde ve çeşitli sosyal ağlarda paylaşıyorum. Bu paylaşımlarıma ulaşan takipçilerim bu kaynaklara da doğrudan ulaşıyorlar.

Bir projeyi şahsen çok önemli diye değerlendirmenizi sağlayan bir kriter var mı?

Bence tek sayfalık da olsa, 150 sayfalık da olsa her proje önemlidir. Asıl önemli olanın ise proje sahibinin vizyonu olduğunu düşünüyorum. Size verdiği elektrik zaten size o işin ne kadar önemli olup olmadığını hissetirir genelde.

Şimdiye kadar ne tür projelerde yer aldınız, kısaca bahsedebilir misiniz?

Aslında saymakla bitmez derler ya, kısaca anlatmam gerekirse, 99-2000 yıllarında Sabah '€“ ATV bünyesinde görev aldım, kuruma ait hemen her dergi, gazete, TV ve portalda emeğim vardır. Daha sonra uzun yıllar Turk Nokta Net tasarım ekibinde yer aldım, ülkeye internet ve portal adına çok şey kazandırdığımızı düşünüyorum. Doğan Medya Grubu'€™nda CNN Türk, Star TV ve Kanal D siteleri için görsel yönetmenlikte bulundum. MYK Medya'€™da Yahoyt.com, Alkışlarla Yaşıyorum.com gibi sitelerin tasa-rımlarına imza attım. Ajanslarda da çalıştım, Türkiye'€™nin hemen hemen bilinen tüm markaları için web tasarımı çalışmalarında bulundum, şu anda Tart New Media çatısı altında yine ses getirecek projeler üzerinde, ekip arkadaşlarımla beraber çalışmaya devam ediyorum.

Peki, bugüne kadar en çok önem verdiğiniz projeler hangileri bunlar içinden?

Aslında söylediğim gibi hepsi önemli işlerdi benim için, koyduğunuz tek piksel ile milyonlarca kullanıcıya ulaşıyorsunuz. Ancak son dönemlerde benim de keyif alarak yapıp çok güzel geri dönüşler aldığım iş Alkışlarla Yaşıyorum projesi oldu sanırım.

Türkiye'€™de web tasarımı ve ara yüz tasarımı nasıl değerlendiriliyor, gereken önem sizce verilebiliyor mu?

Bunu veriliyor ya da verilmiyor diye genellemek güç, çünkü çalıştığınız kişiler veya kurumlar bu noktada etken oluyor. Eğer vizyoner kişi ya da kurumlar ile çalışıyorsanız elbette onların bu tip işlerdeki bakış açıları daha farklı ve profesyonel oluyor. Biz tasarımcılar aslında hep bu tip kişilerle çalışmayı isteriz genelde. Çünkü işi bilen, önem veren ve vizyon sahibi insanlarla çalışmak, tasarımcının da ufkunu açan bir unsur.

Türkiye'€™de web tasarım olgusu yavaş yavaş şekillenmeye başladı. Bu konuda eğitim veren kurumların sayısı da artış gösteriyor. Siz bu eğitimleri ve eğitim veren kurumların yeterliliğini nasıl değerlendiriyorsunuz?

İyi buluyorum. Burada verilen eğitimlerin kişilerde bir temel oluşturması güzel. Ancak açık konuşmak gerekirse, bir çok eğitim kurumunda '€œSiz buradan mezun olun, art direktör olarak işiniz hazır'€ zihniyetinin kursiyerlerde yarattığı algının, gerçek hayat ve piyasa ile tanışınca travmaya dönüştüğünü düşünüyorum. Bu tip kurumlardan mezun olanların, mutlaka bir süre bir ajansta ya da yaratıcı bir ekiple proje süreçleri yaşayarak kendini ve yeteneklerini geliştirmesi gerekiyor. Ne yazık ki CV'€™lerinde bu tip kurumlardan mezun olup '€œArt direktörüm ben'€ diyerek gelip, ancak iki parça grafiği yanyana getiremeyen bir çok tasarımcı adayına rastladım.

Web siteleri yaparken pek çok müşteri türü ile karşılaştınız. Bunları sitenizdeki yazılarınızda da zaman zaman dile getiriyorsunuz. Genel olarak ele alırsak, Türkiye'€™deki müşteri profilini kısaca nasıl değerlendirebilirsiniz?

Tek kelime ile ifade etmek gerekirse: '€œMüdahil'€  Her nasılsa çalıştığınız müşterilerin neredeyse hepsi, sizin belli kurallar, işlevsellik ve özgünlükle yaptığınız tasarımlara müdahale ederek bir yerlerini değiştirmek istiyorlar. Neden diye sorduğunuzda ise maalesef mantıklı bir cevap alamıyorsunuz. Elbette, çok kaliteli, işi bilen müşteriler de var. Ancak genelde biz tasarımcıların yaptığımız işlere haddinden fazla müdahale ediliyor.

Ülke olarak muzdarip olduğumuz bir nokta da, gündelik ihtiyaçları karşılayan sitelerin tasarımlarının (haber siteleri vs.) profesyonellikle bağdaşmayan bir yapıda olması. Siz bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Çok kısa söylemem gerekirse, işin alıcısı bu. Bizleriz aslında. Ben ülkemizde internette vakit geçiren kişilerin okumaktan çok izlediğini veya seyrettiğini düşünüyorum. Onun için de bu siteler bu duruma göre yapılar kuruyorlar. Onları da haksız bulmuyorum, talep böyle ise arzın bu şekilde olması normal. Söz ettiğimiz siteler neredeyse birer resim/foto bankasına dönüşmüş halde ve okunacak neredeyse hiçbir şey yok.

Web tas arım dışında ne tür çalışmalarla meşgul oluyorsunuz?

İşim aslında aynı zamanda hobim de. Onun dışında futbol ile ilgilenmeye çalışırım, resim çiziyorum boş vakitlerimde, dolaşarak fotoğraf çekmeyi de seviyorum. Playstation oynayarak vakit geçirmekten de hoşlanıyorum. Siz sormadan söyleyeyim: En son God of War'€™ın 3 bölümünü de arka arkaya oynayıp bitirdim

Tasarımla ilgilenen ilgilenmeyen pek çok kişinin beğenerek takip ettiği bir web siteniz var. Üstelik pek çok tasarımcı için adeta bir '€œel çantası'€œ vazifesi görüyor. Sürekli bir şeyler paylaşıyorsunuz, belirli sosyal medya mecralarında da oldukça aktifsiniz. Ne tür geri dönüşler alıyorsunuz.

Gerek iş teklifleri, gerekse kişisel sorular olmak üzere birçok mail alıyorum, hemen hepsini yanıtlıyorum. Genelde aldığım geri dönüşler çok iyi, çoğu zaman da beni duygulandıran ifadeler ile karşılaşıyorum. Bu mesleğe gönül vermiş insanlara bir nebze faydam dokunabiliyorsa bu benim için büyük mutluluk. Sosyal mecralarda ise yine mesleki anlamda faydalı paylaşımlarda bulunmaya çalışıyorum. Geçenlerde Friendfeed'€™de yapılan bir araştırmada paylaşımlarından en çok faydalanılan kullanıcılar listesinde yer aldım. Benim için önemli ve keyifli bir detay. Sosyal mecralarda (Friendfeed, Twitter ve Facebook) /hasanyalcin ekleyerek bana ulaşmanız mümkün.

Sanalkurs okuyucularına son olarak neler söylemek istersiniz?

Sanalkurs'€™un ne kadar çok takip edilen bir site olduğunu ve dergisinin ne kadar çok okunduğunu biliyorum, kaliteli ve faydalı işler çıkarıyorsunuz, ve bu imkanı bana verdiğiniz için teşekkür ederim. Okuyucu ve takipçilerinize sevgilerimi gönderiyor ve yaratıcı günler diliyorum

HASAN YALÇIN kimdir?

1970 yılında İstanbul'€™da doğdu. 90'€™lı yıllarda üniversite son sınıfta başlayan bilgisayarla grafik tasarım merakı sonucunda aynı yılların sonlarına doğru internetin ülkemizde yaygınlaşması ile web tasarım konusunda uzmanlaşarak, bir çok kurum ve firma için web arayüz tasarımları oluşturdu. Sabah-Atv Grubu, Turk Nokta Net, Turkline, Doğan TV Holding A.ޞ, MYK-Medya gibi firmalarda görev alan Yalçın, tasarım dışında bazı üniversitelerin Görsel İletişim Fakültelerinde ayrıca sektörel toplantılarda seminerler vermekte, bir çok firmaya da web tasarım konusunda danışmanlık yapmaktadır. 2009 Yılından beri ise Tart new media'€™da Web Arayüz Tasarımcısı görevini sürdürmektedir. 

Siraceddin El
1999 yılından bu yana web tasarımcı olarak yurt içinde ve yurt dışında sayısız projede yer aldı. 2002 yılında Sanalkurs.net'i kuran ekiptendir. Etkinlik.com.tr'nin de kurucularındandır. Girişimci, tasarımcı ve eğitmen olarak çalışmalarını sürdürmektedir.

Yukarı Git