Format Nedir?

Format, belirtilen disk ya da disketi işletim sisteminin kullanımına hazır hale getirmektir. Yani disk ya da disketi biçimlendirmek olarak adlandırılabilir.

Format, belirtilen disk ya da disketi işletim sisteminin kullanımına hazır hale getirmektir. Yani disk ya da disketi biçimlendirmek olarak adlandırılabilir.

Formatlanan disk ya da disket üzerindeki tüm bilgiler silinir ama format sadece bilgileri silmek amaçlı değildir.

Asıl amacını size şu şekilde tarif edebilirim: Duvarları olmayan bir ev düşünün, bir iç dizayncı bu evi sizin için en uygun yaşam alanı haline getirmek için duvarları inşa eder bu senaryoda iç dizaynır format rolündedir, yani evi bizim kullanabileceğimiz şekilde şekillendirir. Format da işte bu şekilde disk alanını uygun bir biçimde biçimlendirir. Yani hangi amaç ile kullanacaksak ona göre disk alanı şekillendirilir (NTFS,FAT).



Formatın bilinen iki türü vardır: Lowlevel ve Highlevel format. Şimdi biraz bu format türlerini tanıyalım.


LOWLEVEL FORMAT:

Low level format sabit disklere isminden de anlaşıldığı gibi düşük seviye format atmak için kullanılır. Çok dikkatli kullanılmalıdır. Mümkün ise bilgisayar bilgisi olan kişiler tarafından uygulanmalıdır. Bu tip formattan sonra veri kurtarmak imkansızdır. Tüm bilgiler kalıcı olarak kayıp edilir. Low level format ancak diskte rahatsız edici boyutta bad sector varsa son çare olarak uygulanmalıdır. Özel low level format programlarıyla yapılan bu biçimlendirme bad sector'den kurtulmak için faydalı gibi gözükse de aslında diskin ömrünü kısaltır. Yararlarının yanı sıra riskleri de çok fazla olduğu için yalnızca sabit diskte aşırı hatalarla karşılaşıyorsanız yani sadece badsector ve türevi büyük sorunlar için önerilir.

Low Level Format eski BIOS sürümlerinde dahili olarak gelirdi. Yani M.Ö. üretilen çoğu makinede bios'a girdiğinizde low level format seçeneğini görmeniz mümkün. Fakat yeni bilgisayarlarda ve yeni bioslarda bu olay mevcut değil. Bu yüzden artık Low Level Format yapabilmemiz için Hard-Disc üreticisinin sunduğu programları kullanmak gerekmektedir. Bu programlar Low Level Fomat atmamıza yardımcı olabiliyor. Her donanım üreticisinin böle bir programı mevcut ki Seagate tarafından satın alınmadan önce Maxtor her modeli için LLF üretiyodu.

Bu ana kadar low level format bad sector sayısı arttığı zaman kullanılmalı dedik.

Bad Sector Nedir?

Bir hard diskte bilginin saklanabildiği en küçük bölge sektördür ve sektörler disk plakarı üzerine yayılmıştır. Bu sektörlere okuma/yazma kafalarıyla ulaşılır ve bu kafalar okuma/yazma işlemini plakalara değmeden manyetik olarak yaparlar. Disk çalışmadığı zaman da okuma/yazma kafaları plakalar üzerinde Landing Zone denen bir bölgeye "iniş" yapıp orada dururlar. Güçte ani bir kesilme veya bir dengesizlik (sarsılma veya düşme) sonucu bir kafa disk yüzeyine çarparsa Head Crash dediğimiz kafa çarpma olayı olur. Kafa landing zone yerine bir sektörün üzerine düşerse o sektör hasar görerek kullanılamaz hale gelir ve kullanılamayan bu bozuk sektöre Bad Sector denir. Bad sectorler disk üzerinde yayılabilirler. Yani eğer hard diskiniz üzerinde bir bölüm hasar almışsa okuyucu kafa her oradan geçişinde başka bir parça koparabilir yada kopan zerrecikler başka bölümlere düşerek zarar verebilir. Diski tekrar sorunsuz olarak kullanabilmek için Scandisk gibi bir araçlar kullanılarak diskteki bad sectorler kullanılmamaları için işaretlenmelidir. Başka bir yöntemse diske low level format atarak sektörleri tekrar oluşturmaktır, bu esnada sektörler plakadaki bozuk kısımlar atlanarak sağlam bölgelerde tekrar oluşturulur.

HIGH LEVEL FORMAT

Yazımın en başında da anlattığım gibi format tam anlamı ile bilgilerin silinmesi anlamına gelmez aslına bakarsanız verilerin silinmesi diye bir şey yoktur. Diskiniz üzerinde milyonlarca "1" ve "0" yuvası bulunur. Verilerin yazılması ve ya silinmesi bu yuvaların anlamı olarak doldurulması ya da kasıtlı olarak değiştirilmesidir. Disk gibi veri depolama aygıtlarından veri silmek demek o verinin adresini ve başlık verilerini kasıtlı olarak ve "boş" geçecek şekilde değiştirmek demektir. Örneklemek gerekir ise; 1001111011 bizim dosyamız olsun ve biz bunu silelim. Silme işleminden sonra disk üzerindeki manzara __________ böyle bir boşluk olmayacak aksine 0011111011 gibi artık burada istenen bir veri olmadığını ve üzerine yeni veriler yazacağını sisteme ifade eden bir değişiklikle o veri orada durmaya devam edecektir. Yukarıdaki açıklamaya göre verilerin birbirleri üzerine yazılma mantığını şu şekilde anlatalım. Diskimizin üzerinde şöyle bir veri dizilimi olsun


111000100010101110001010101100101000111111011



Bu dizilimdeki mavi bölüm yukarıdaki örnekte açıkladığımız ve "sildiğimiz" dosya ve onun halen durmakta olan kalıntıları, yeşil bölüm ise bambaşka bir yazılabilir alandır. İlk haneden başlayarak bu bölüme bir veri yazılmaya kalkıldığında mavi alana denk gelen veriler de o bölümü sildiğimizi çoktan diske söylediğimiz için aynen yazmaya devam edecektir. Yani veri yazıldıktan sonra karşımızdaki manzara,


001101011100011011100001101010101010000111011



Kırmızı alan yeni yazılan veri, koyu kırımızı alan az önce sildiğimiz verinin bir kısmına yazılmış veri mavi alan ise henüz üzerine tamamen yazılmamış ama bizim çoktan silinmiş olmasını istediğimiz veriden arta kalanlardır.



Bu örneklerle anlatmak istediğim şudur; High level yani bildiğimiz, windows'un standart formatı bilgileri tamamen silmez sadece verilerin bulunduğu alanları sisteme üstüne yazılabilir bir alan olarak tanıtır. Sanırım bu anlattıklarım unformat'ın verileri nasıl geri getirdiğini recovery programlarının nasıl çalıştığı hakkında size fikir vermiştir. velhasıl kelam; Windows'un standart high level format işlemini gönül rahatlığı ile uygulayabilirsiniz.
  • Etiketler;
Yorum Yaz

Yorum yazabilmek için üye girişi yapmanız gerekiyor!

iii anlatım eyw..
iyi güzel de biz windows nasıl formatlayacağız yani kompile nasıl formatlanıp tekrar windows yükleyeceğiz.
bilgi paylaşımı için tesekürler
teşekkürler
teşekkürler güzel açıklanmış

Yukarı Git